Το Σκάφος του Κυνηγού

Τρεις χιλιάδες νησιά, 15.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής, γαλαζοπράζινα ή βαθυμπλέ κρυστάλλινα νερά, απομονωμένοι όρμοι με χρυσές, έρημικές αμμουδιές, σαγηνευτικές σπηλιές γεμάτες μυστήριο και υποσχέσεις για τους επίδοξους εξερευνητές, βραχώδεις γκρεμοί που χάνονται στα βάθη και κόβουν την ανάσα, η Ελλάδα είναι δίχως άλλο ένας παράδεισος για το θαλάσσιο καγιάκ.

Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερο συναντούμε τα θαλάσσια καγιάκ στις σελίδες κάποιων περιοδικών, στην τηλεόραση, στο δρόμο φορτωμένα πάνω σε κάποιο αυτοκίνητο και εντέλει στο φυσικό τους περιβάλλον, το νερό.

Τι είναι όμως το θαλάσσιο καγιάκ; Από που έχει έρθει; Ποιος ο αρχικός του σκοπός; Και τι στο κάτω κάτω θα πρέπει να κάνει ή να ξέρει κάποιος για να ξεκινήσει τη δική του περιπλάνηση στο μαγευτικό κόσμο του θαλάσσιου καγιάκ;

Στο κείμενο αυτό θα επιχειρήσουμε να δώσουμε κάποιες σύντομες απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα. Σκοπός μας είναι να δώσουμε την έμπνευση να δοκιμάσετε και να μπείτε σε ένα καινούργιο κόσμο και όχι να σας παρουσιάσουμε μια εξαντλητική λίστα με όλους τους δυνατούς προορισμούς και τα πράγματα που χρειάζεται να ξέρετε.

Η ιστορία του θαλάσσιου καγιάκ χάνεται στα βάθη του χρόνου. Κανείς δεν ξέρει πότε πρωτοδημιουργήθηκε και άρχισε να χρησιμοποιείται, μια και τα υλικά κατασκευής του, ξύλα που ξέβραζε το κύμα, κόκκαλα, ελεφαντόδοντα, δέρματα και τένοντες ζώων, είτε ανακυκλώνονταν σε νέα προιόντα είτε αποσυντίθονταν στο περιβάλλον μετά την εγκατάλειψη του σκάφους. Υπάρχουν ενδείξεις που το χρονολογούν περισσότερο από 5.000 χρόνια πριν, ενώ σαφείς αποδείξεις με ανάγλυφες παραστάσεις και ζωγραφιές το τοποθετούν τουλάχιστον γύρω στο 2.000 π.Χ. Ένα είναι το σίγουρο, που αποτελεί και συστατικό της γοητείας του. Το θαλάσσιο καγιάκ είναι ένα από τα πρώτα μεταφορικά μέσα που κατασκεύασε ποτέ ο άνθρωπος.

Πολιτισμοί που έζησαν και δραστηριοποιήθηκαν στις αρκτικές ζώνες όπως οι Ινουίτ στη Γροιλανδία, οι Αλεούτ στην περιοχή της Αλάσκας και των Αλεούτιων νήσων και οι Θούλε στο βόρειο Καναδά ήταν αυτοί που δημούργησαν, χρησιμοποίησαν και διέδωσαν το καγιάκ. Ολόκληρη η ύπαρξη πολλών ομάδων από αυτές τις φυλές ήταν εξαρτημένη από το καγιάκ. Η χρήση του ήταν ευρεία και κάλυπτε το κηνύγι, τη μετακίνηση και τη νομαδική μετανάστευση.

Η αρχική και βασική του χρήση πάντως ήταν το κυνήγι. «Το σκάφος του κυνηγού» είναι άλλωστε η σημασία της λέξης καγιάκ. Φώκιες, φάλαινες, θαλάσσιοι ελέφαντες, καριμπού κ.ά., ήταν στη λίστα των υποψήφιων θηραμάτων. Δύσκολη και επικίνδυνη η δουλειά του άνδρα κυνηγού, μια και το θήραμα ήταν συνήθως πολλαπλάσιο σε μέγεθος και δύναμη από τον ίδιο και το σκάφος του και οι καιρικές συνθήκες κάθε άλλο παρά ευνοικές. Πολικό ψύχος, άνεμος, κύμα και νερό που η θερμοκρασία του πολλές φορές προσέγγιζε τους -3 βαθμούς Κελσίου (το θαλασσινό νερό παγώνει σε χαμηλότερη θερμοκρασία από το γλυκό) ήταν συστατικά της καθημερινής κυνηγετικής του ζωής...

Από εκείνη την εποχή, πολύς καιρός πέρασε. Το καγιάκ, η τέχνη που σχετίζεται με την κατασκευή του και οι δεξιότητες που οι εσκιμώοι είχαν αναπτύξει στο χειρισμό του σχεδόν εξαφανίστηκαν. Ένα κομμάτι από όλο αυτό το «γοητευτικό παραμύθι» χάθηκε για πάντα. Ένα άλλο κομμάτι όμως, διασώθηκε και πέρασε από γενιά σε γενιά από τους λιγοστούς εναπομείναντες «ιθαγενείς» που η ζωή τους παρέμεινε αναλλοίωτη από την τεχνολογική εξέλιξη και το καγιάκ συνέχισε να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της.

Από το δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα και μετά, σε μια εποχή όπου οι εξερευνήσεις έγιναν κυρίαρχο γεγονός παγκόσμιας εμβέλειας, πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ των επίδοξων εξερευνητών αλλά και μέτρο δύναμης ολόκληρων κρατών, οι απομακρυσμένες περιοχές, οι φυλές που κατοικούσαν εκεί αλλά και ο τρόπος διαβίωσής τους ήρθαν ξανά στο προσκήνιο. Οι πρώτοι Ευρωπαίοι εξερευνητές έμειναν έκπληκτοι από την κυνηγετική τεχνική των Ινουίτ, καθώς επίσης και την ταχύτητα και ευελιξία των καγιάκ τους. Το καγιάκ και όλη η κοσμοθεωρία του έγινε αντικείμενο μελέτης. Οι τεχνικές κατασκευής και οι δεξιότητες χειρισμού του άρχισαν να κινούν το ενδιαφέρον όλο και περισσότερων.

Κατά τη διάρκεια του εικοστού αιώνα, μια σειρά από γεγονότα – ορόσημα σημάδεψαν την εξέλιξή του. Το 1907, ο Γερμανός ράφτης Γιόχαν Κλέπερ άρχισε εμπορικά να παράγει καγιάκ από ξύλινο πλαίσιο, καμβά και λαστιχένια γάστρα, το οποίο μπορούσε να αποσυναρμολογηθεί και να μεταφερθεί με σχετική ευκολία. Το σκάφος αυτό σύντομα έγινε δημοφιλές στους κύκλους των ταξιδιωτών. Το πόσο αξιόπλοο ήταν, αποδείχτηκε λίγα χρόνια αργότερα, όταν το 1928 ο κάπταιν Φραντς Ρόμερ διέσχισε τον Ατλαντικό με αυτό (παρότι χάθηκε τραγικά σε ένα τυφώνα προσπαθώντας να ολοκληρώσει το ταξίδι του από το Πουέρτο Ρίκο στις ΗΠΑ). Το 1956, ο γερμανός γιατρός Χάνς Λίντεμαν επανέλαβε το ταξίδι του Ρόμερ με ευτυχέστερο τέλος αυτή τη φορά. Τα επόμενα χρόνια, η χρήση νέων υλικών στην κατασκευή του καγιάκ έδωσε ώθηση στην ανάπτυξή του. Πρώτα ο πολυεστέρας και έπειτα το πλαστικό έδωσαν τη δυνατότητα για κατασκευή νέων σχεδίων, ανθεκτικών, με μικρό βάρος και προσιτή τιμή και ταυτόχρονα μια νέα διάσταση στο θαλάσσιο καγιάκ. Η ιδέα του θαλάσσιου καγιάκ ως μέσου αναψυχής γεννήθηκε...

Τα τελευταία χρόνια το σπορ γνωρίζει πολύ μεγάλη άνθηση και ταχεία διάδοση. Πρωτοπόρα σε αυτή την ανάπτυξη είναι η Μεγάλη Βρετανία και σε δεύτερο λόγο οι ΗΠΑ αλλά και άλλες χώρες όπως ο Καναδάς, η Γερμανία, η Αυστραλία, η Γαλλία, η Νορβηγία και άλλες.

Στην Ελλάδα, είναι ακόμα σε αρχικό στάδιο. Τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργηθεί σε διάφορα σημεία εξειδικευμένες επιχειρήσεις που προσφέρουν οργανωμένες ημερήσιες ή πολυήμερες εκδρομές, εκπαίδευση και ενοικίαση εξοπλισμού.

Και μια και αναφέρουμε τον εξοπλισμό, τι χρειάζεται κάποιος για να ξεκινήσει το θαλάσσιο καγιάκ;

Προφανώς ένα καγιάκ και ένα κουπί! Μάλιστα, κοινή λογική. Μόνο αυτά όμως; Ας προσπαθήσουμε να φανταστούμε τον εαυτό μας έτοιμο να ξεκινήσει μια σύντομη εκδρομή και ας σκεφτούμε τι άλλο θα μπορούσαμε να χρειαστούμε.

• Ένα σωσίβιο για ασφάλεια, στη θάλασσα είμαστε!...
• Την ειδική «φούστα» που εφαρμόζει στο σκάφος γύρω από το χώρο όπου καθόμαστε και αφενός μας στεγανοποιεί αφετέρου μας προφυλάσσει από τον ήλιο. Προσοχή, αν δεν είμαστε εξοικειωμένοι με το πώς αφαιρούμε τη φούστα και βγαίνουμε από το σκάφος σε περίπτωση ανατροπής του, τότε δεν πρέπει να τη χρησιμοπούμε.
• Ένα ειδικό αντιανεμικό ή αδιάβροχο πανωφόρι.
• Ένα καπέλο, γυαλιά ηλίου και αντιηλιακό.
• Ένα μακρυμάνικο συνθετικό μπλουζάκι κατάλληλο για θαλάσσιο καγιάκ με υψηλό δείκτη προστασίας από την ηλιακή ακτινοβολία (ναι, έχουν και τα μπλουζάκια δείκτη προστασίας!!). Εκτός από την πολύτιμη προστασία από τον ήλιο, το συγκεκριμένο μπλουζάκι βοηθάει στη γρήγορη εξάτμιση του ιδρώτα και τη δημιπυργία μιας συνεπακόλουθης αίσθησης δροσιάς, δίνοντάς μας έτσι τη δυνατότητα να κάνουμε κουπί ακόμα και μέσα στο κατακαλόκαιρο κάτω από τον καυτό ήλιο.
• Παπούτσια που δε μας πειράζει να βραχούν.
• Ένα σχοινί διάσωσης με τουλάχιστον 15 μέτρα μήκος.
• Μια αντλία νερού (πολύ σύντομα θα ανακαλύψετε ότι ένα σφουγγάρι σφηνωμένο σε κάποιο σημείο κάτω από το κάθισμα είναι απαραίτητο συμπλήρωμα...)
• Ένα σάκκο πλευστότητας. Δίνει τη δυνατότητα να μπούμε στο σκάφος χωρίς να χρειαστεί να βγούμε στην ακτή.
• Έναν ή περισσότερους αδιάβροχους σάκκους για τα πράγματά μας.
• Μια αδιάβροχη θήκη για το κινητό μας ή οποιοδήποτε άλλο μέσο επικοινωνίας έχουμε.
• Ένα φαρμακείο με όλα τα απαραίτητα.

Την εξερευνητική μας διάθεση και φύγαμε...

Τι γίνεται όμως όταν σχεδιάζουμε μια πολυήμερη ή γενικά πιο απαιτητική εκδρομή;

Η λίστα του εξοπλισμού σίγουρα αυξάνεται. Πυξίδα, GPS, VHF, φωτοβολίδες, καπνογόνο, σφυρίχτρα, «σπαστό» κουπί (πτυσσόμενο κουπί για την περίπτωση που χάσουμε ή καταστραφεί το δικό μας), αδιάβροχη θήκη για χάρτη, φακός και αρκετά άλλα απαραίτητα, ή απλά χρήσιμα αντικείμενα έρχονται να πρστεθούν στη λίστα.

Μπορεί όλα αυτά να σας φαίνονται πολλά αλλά να είστε σίγουροι ότι όσο πιο βαθιά μπαίνετε στο θαυμάσιο χώρο του θαλάσσιου καγιάκ, η προετοιμασία και ο συνοδευτικός εξοπλισμός γίνεται όλο και περισσότερο ένα από τα πιο ευχάριστα κομμάτια της περιπέτειας.

Καλά, θα μου πείτε τώρα. Άντε και τα πήραμε όλα αυτά τα πράγματα. Πού θα τα χωρέσουμε; Και όμως, όλα αυτά αλλά και πολλά άλλα όπως σκηνές, υπνόσακκοι και όλος ο απαραίτητος κατασκηνωτικός εξοπλισμός μπορεί να χωρέσουν σε ένα καγιάκ. Να είστε σίγουροι ότι ο αποθηκευτικός χώρος που έχουν τα σύγχρονα σκάφη θα σας εκπλήξει!

Προσοχή πάντως, η παραπάνω λίστα είναι ενδεικτική. Για ακριβέστερη πληροφορία του τι θα χρειαστείτε ανάλογα με τη χρήση που επιθυμείτε να κάνετε θα πρέπει να συμβουλευτείτε κάποιον ειδικό.

Η επόμενη ερώτηση που αναπόφευκτα ακολουθεί αφορά στα κόστη. Ωραίος λοιπόν όλος αυτός ο εξοπλισμός, αλλά πόσο κοστίζει;

Σε γενικές γραμμές ένα καγιάκ κοστίζει περίπου από 700 έως 1.500 ευρώ. Ασφαλώς υπάρχουν και λύσεις που βρίσκονται εκτός αυτής της ζώνης είτε προς τα κάτω είτε προς τα πάνω. Μια πιο οικονομική λύση είναι γενικά τα καγιάκ ανοικτού τύπου (ή sit- on- top όπως ονομάζονται στα αγγλικά) τα οποία προορίζονται γενικά για πιο απλή χρήση και κυρίως για ημερήσιες εκδρομές.

Από εκεί και πέρα θα πρέπει να υπολογίσετε ακόμη 400-600 ευρώ για τον υπόλοιπο εξοπλισμό. Και σε αυτή την περίπτωση τα νούμερα είναι ενδεικτικά και μπορεί να διαφοροποιηθούν αρκετά μια και υπάρχει ευρεία ποιοτική γκάμα διαθέσιμη στην αγορά.

Ξέρουμε λοιπόν σε γενικές γραμμές τι πρέπει να πάρουμε και έχουμε και μια ιδέα του κόστους. Ποια είναι τα κριτήρια που θα οδηγήσουν την επιλογή του κατάλληλου σκάφους;

Η πληθώρα των μοντέλων που τα τελευταία χρόνια υπάρχουν διαθέσιμα, κάνουν την επιλογή μια όχι και τόσο εύκολη υπόθεση. Για να διευκολύνετε πάντως την απόφασή σας, θα πρέπει να σκεφτείτε καλά τι είδους χρήση προτίθεστε να κάνετε και πόσο σκοπεύετε να εντρυφίσετε στο καινούργιο σας χόμπυ. Επίσης, παράμετροι που πρέπει να ελέγξετε είναι αν το σκάφος ταιριάζει στο σωματότυπό σας, αν θα κάνετε κουπί μόνος ή με παρέα οπότε ένα διπλό σκάφος θα ήταν μια καλή επιλογή, υλικά και ποιότητα κατασκευής, ανθεκτικότητα, αποθηκευτικοί χώροι, σταθερότητα, ταχύτητα, ποιότητα πλεύσης, δυνατότητα προσθήκης πηδαλίου, άνεση και λειτουργικότητα, εμφάνιση.

Όσον αφορά στα μέρη που μπορείτε να επισκεφτείτε, αυτό περιορίζεται μόνο από τη φαντασία σας. Ακόμη και αν περιορίσουμε τις επιλογές μας μόνο στην Ελλάδα, τα πράγματα δεν αλλάζουν και πολύ. Όπως γράφουμε και στο ξεκίνημα του άρθρου αυτού, η Ελλάδα είναι ένας πραγματικός παράδεισος για το θαλάσσιο καγιάκ. Είτε προτιμάτε να κάνετε κουπί δίπλα σε κάποια ακτή, είτε να εξερευνάτε θαλάσσιες σπηλιές, είτε να πραγματοποιείτε κάποια διάσχιση από νησί σε νησί στην ανοικτή θάλασσα ή σε προστατευμένα συμπλέγματα νησιών, οι επιλογές σας θα είναι πραγματικά πολλές.

Πολύ λίγες είναι οι δραστηριότητες που μπορούν να χαρίσουν ένα τόσο ευρύ φάσμα εμπειριών. Από το να γλιστράς αθόρυβα στα ήρεμα νερά κάτω από το ηλοβασίλεμα και να παρατηρείς τα θαλασσοπούλια, μέχρι να κάνεις μια διάσχιση στην ανοικτή θάλασσα ταξιδεύοντας πάνω σε μεγάλα κύματα.

Ό,τι και να κάνετε πάντως, ένα είναι το σίγουρο. Το θαλάσσιο καγιάκ είναι αθόρυβο. Δε μολύνει τη θάλασσα ή τον αέρα. Έχει την ελάχιστη επίδραση πάνω στην άγρια πανίδα. Και είναι μια υπέροχη, ήπια άσκηση. Κατάλληλη για άντρες, γυναίκες και παιδιά οποιασδήποτε ηλικίας. Ελάχιστες είναι οι δραστηριότητες που απευθύνονται σε ένα τόσο ευρύ φάσμα ηλικιών.

Ύστερα από λίγη εξάσκηση, θα ανακαλύψετε ότι μπορείτε εύκολα να κανετε 4-5 ώρες κουπί κατά τη διάρκεια μιας ημέρας και με μέση ταχύτητα περίπου 4 χιλιόμετρα την ώρα να καλύπτετε απόστάσεις 16-20 χιλιομέτρων. Αν αυτό σας ακούγεται πολύ, μην τρομάζετε. Μπορείτε να το ευχαριστηθείτε εξίσου, καλύπτοντας και μικρότερες αποστάσεις!!...

Σε οποιαδήποτε περίπτωση πάντως, για να διαπιστώσετε αν το θαλάσσιο καγιάκ είναι κάτι που σας ταιριάζει, θα ήταν χρήσιμο να κάνετε κάποια δοκιμή σε κάποια από τις εξειδικευμένες εταιρίες. Έτσι θα πάρετε μια καλή ιδέα του τι πραγματικά είναι το θαλάσσιο καγιάκ και σίγουρα θα μάθετε αρκετά ενδιαφέροντα πράγματα γύρω από αυτό.

Όπως προαναφέραμε, στην Ελλάδα υπάρχουν ήδη κάποιες εταιρίες που ασχολούνται με το θαλάσσιο καγιάκ. Το ίντερνετ είναι ο καλύτερος τρόπος για να πάρετε μια εικόνα των υπηρεσιών που προσφέρουν και να έρθετε σε επαφή μαζί τους.

Καλό είναι, στην επιλογή της εταιρίας να χρησιμοποιείσετε κάποια κριτήρια που λίγο πολύ ισχύουν και χρησιμοποιούνται παγκοσμίως.

Το πρώτο από αυτά, είναι ο εξοπλισμός που χρησιμοποιούν. Οι καλύτερες εταιρίες χρησιμοποιούν τον καλύτερο εξοπλισμό και το διατηρούν σε καλή κατάσταση. Αν δεν μπορείτε να επισκεφτείτε την εταιρία, κοιτάξτε προσεκτικά στις φωτογραφίες στις μπροσούρες ή στο ίντερνετ, ή ρωτήστε για τα σκάφη και τα κουπιά που χρησιμοποιούν. Οι καλές εταιρίες θα είναι περήφανες να μιλήσουν για τον εξοπλισμό που χρησιμοποιούν.

Επίσης, επικοινωνείστε με ανθρώπους της εταιρίας. Θα πρέπει να δείχνουν ενθουσιασμό για τη δουλειά τους και τις εκδρομές που διοργανώνουν ακόμη κι αν έχουν πάει στα ίδια σημεία 40 φορές.

Τέλος, ένα άλλο σημάδι ποιότητας είναι το καλό φαγητό. Από τη στιγμή που ο αποθηκευτικός χώρος στα καγιάκ είναι μεγάλος, οι καλές εταιρίες πάντα δίνουν έμφαση στην ποικιλία και ποιότητα της «κουζίνας» τους.

Οι οργανωμένες εκδρομές είναι ο καλύτερος τρόπος για τους αρχάριους να πάρουν μια γεύση από το θαλάσσιο καγιάκ αλλά και για τους έμπειρους που θέλουν να επισκεφτούν μια περιοχή απομακρυσμένη ή με υψηλή περιπλοκότητα στις μετακινήσεις και μεταφορές.

Αλλά η απόλυτη ταξιδιωτική εμπειρία με ένα θαλάσσιο καγιάκ είναι ένα ταξίδι που θα οργανώσετε και θα πραγματοποιείσετε μόνοι σας.

Και έξω εκεί στη θάλασσα, στην πρώτη σας κοντινή συνάντηση με ένα δελφίνι, ή στην πρώτη σας εξερεύνηση σε μια θαλάσσια σπηλιά, ή στην πρώτη σας νυχτερινή εκδρομή στα ήρεμα καλοκαιρινά νερά κάτω από το φεγγαρόφωτο, θα καταλάβετε πια ήταν η δύναμη και η ανάγκη που σας έσπρωξε στον κόσμο του θαλάσσιου καγιάκ και θα νιώσετε ευτυχισμένοι για την επιλογή σας...